Honden- en kattenbezitters opgelet: de anti-vlooienmiddelen die je voor je huisdier koopt veroorzaken niet alleen langdurige milieuvervuiling. Amerikaanse onderzoekers zien een verband tussen blootstelling van zwangere vrouwen aan de daarin veel gebruikte insecticiden zoals fipronil & imidacloprid en leerachterstanden & autisme bij hun jonge kinderen. De insecticiden zijn ook terug te vinden in tuinvogels en worden in verband gebracht met verminderd broedsucces. Daarom: Doe de natuur, het milieu én je zelf een plezier: koop ze niet.
Volgend op afspraken in EU verband mogen in Nederland de insecticiden imidacloprid sinds 2021 en fipronil sinds 2017 niet meer worden toegepast in de landbouw. Als diergeneesmiddel vallen ze onder een ander wettelijk regime. Daarom mogen ze in de landen van de EU (inclusief de UK) nog wel worden toegepast in bijvoorbeeld anti-vlooienbanden, -druppels en -shampoos voor honden en katten. Aangezien we praten over miljoenen huisdieren gaan er daarvan heel veel over de toonbank. En gaat het dus ook over aanzienlijke hoeveelheden van deze twee anti-vlooienmiddelen.
in de VS gebruiken huisdiereigenaren dit soort anti-vlooienmiddelen ook. Amerikaanse experts (Goodrich et al, 2025) onderzochten of er een verband is tussen de blootstelling aan daarin gebruikte insecticiden en het voorkomen van onder andere autisme en leerachterstanden bij kinderen van 2 tot 5 jaar oud. In het onderzoek namen ze de blootstelling van de moeder aan deze middelen kort voor- en gedurende de eerste maanden van de zwangerschap mee. Ze vonden daarbij helaas een verband tussen de anti-vlooienmiddelen zoals fipronil & imidacloprid en het voorkomen van autisme, andere gedrags- en leerproblemen bij de kinderen. Korte samenvatting: Blootstelling aan insecticiden zoals imidacloprid en fipronil kun je als zwangere en kind maar beter vermijden.
Mensen zijn niet de enigen die te maken krijgen met gevolgen van deze middelen. Langs allerlei wegen komen de giffen na gebruik op honden en katten alsnog in het milieu en zijn daarin samen met hun afbraakproducten ook breed aantoonbaar (zie mijn eerdere column: Kijk naar je eige). De middelen zelf zijn behoorlijk persistent. Sommige van hun afbraakproducten zijn net zo giftig en nog veel persistenter dan de middelen zelf. Eenmaal in het milieu blijven ze daarin net als PFAS en DDT heel veel jaren aanwezig. Met onbedoelde effecten.
Neem bijvoorbeeld vogels. Engelse onderzoekers onderzochten in 2025 bijna 100 nesten van pimpel- en koolmezen uit het hele land. In alle nesten vonden ze een behoorlijke concentratie fipronil. In negen van de tien nesten daar boven op ook nog een aanzienlijke concentratie imidacloprid. De onderzoekers toonden een statistisch verband aan tussen de concentraties van de insecticiden en het aantal dode kuikens en niet uitgekomen eieren in die nesten. Later keken ze naar de dode kuikens en eieren alsook naar verschillende andere tuinvogels. Ze vonden ook daarin de middelen terug. Algemeen gesteld: geheel onbedoeld zijn anti-vlooienmiddelen terug te vinden in diverse tuinvogels en lijken oa invloed te hebben op hun broedsucces. Daarom: doe je zelf, het milieu en de natuur een plezier en koop de middelen niet.
Wat verwijzingen:
https://www.sussex.ac.uk/broadcast/read/66973
https://waarzitwatin.nl/stoffen/fipronil
https://open.rijkswaterstaat.nl/@272636/imidacloprid-emissies-oppervlaktewater/